Het verhaal van Steven, een gepensioneerde veehandelaar
“Eigenlijk”, zegt Steven, geboren aan de Langstraat, “is de impact van de windhoos voor Tricht de directe aanleiding voor de ‘verplichte ruilverkaveling’. Tot dan toe hadden de meeste boeren een gemengd bedrijf met koeien, met groenten en fruit, een beetje akkerbouw, een paar kippen en een varken. Genoeg om zelf van te leven en een centje extra te verdienen door de verkoop. Begin 20e eeuw komt er in Nederland een vrijwillige ruilverkaveling op gang. Dan zie je boeren met elkaar vrijwillig land ruilen, zodat je als boer meer grond hebt die bij elkaar ligt in plaats van overal kleine stukjes. Maar hier in de Betuwe blijven die kleine boertjes toch heel lang bestaan.”
Als in 1967 een flink aantal boerderijen door de windhoos wordt vernietigd, moet daar écht iets voor gebeuren. De Provincie en het Rijk voeren de verplichte ruilverkaveling in. Alle boeren krijgen een uitnodiging om naar het net nieuwe dorpshuis te komen om daar te vertellen hoeveel vierkante meter grond zij hebben. “Wij hebben op dat moment bij elkaar 16.000 vierkante meter, verdeeld over zes plekken. Eén plek ligt bijvoorbeeld helemaal in Zoelmond. Die verschillende weilandjes her en der zijn heel onhandig. Koeien moeten op verschillende plekken gemolken worden en het materiaal dat je daarvoor nodig hebt moet steeds vervoerd worden. Door die ruilverkaveling komt er opeens een mooi perspectief om alle land in één keer op één plek bij de boerderij te hebben.
Je grond wordt getaxeerd. Hoe beter je grond, hoe meer het waard is. Je krijgt er dezelfde hoeveelheid voor terug, maar dan aan elkaar. Je kunt kiezen of je alles in één keer af wilt rekenen of dat je de betaling spreidt over 25 jaar. Je kunt steun krijgen van de overheid bij de aankoop van het land. En je kunt ook nog subsidie aanvragen voor de bouw van een woning met stallen.
De verplichte ruilverkaveling betekent enorm veel voor de inrichting van Tricht. De meeste boeren hier moderniseren en specialiseren. Meestal met koeien of met fruit. Door de uitvinding van de kunstmest, de komst van de gifspuit en de snellere en betere machines zie je ook rondom Tricht een efficiënter en intensiever werkende boer verschijnen. Hij richt zich niet alleen op de productie voor de landelijke markt, maar ook op de internationale markt. Dat is vooral voor de fruitteelt een enorme impuls.
De boerderijen die midden in Tricht staan en niet door de windhoos beschadigd zijn, kunnen door de uitstoot van het landbouwverkeer (koeien, tractoren, vrachtwagens) niet meer in het dorp blijven. Ook zij doen mee aan de ruilverkaveling. Natuurlijk is niet elke boerenfamilie enthousiast maar uiteindelijk doet bijna iedereen mee. De meeste boeren zijn achteraf blij met de vooruitgang. Nieuwe grotere machines aanschaffen, meer verbouwen, veel rendabeler werken en daardoor ook meer verdienen.
De omgeving van Tricht, met al zijn kleine weggetjes, beekjes, bosjes, weilandjes en boerderijtjes verandert. Het wordt een, door de mens bedacht, overzichtelijk geheel van grotere boomgaarden en weilanden, omgeven door weteringen, beken en sloten.
WAT BLIJFT 